Podróż Dygata

Cze 18, 2018 przez

Podróż Stanisława Dygata w wydawnictwie PIW.  „Nie chcąc być ani turystą, ani pisarzem, podróżowałem jako turysta-pisarz, a niepoprawna wiara w cudy kazała mi ufnie oczekiwać, że coś się mimo to zdarzy i nastąpi”, pisze w Podróży Stanisław Dygat. Choć ta powieść sławą ustępuje Jezioru Bodeńskiemu czy Disneylandowi, to jednak o wiele lepiej niż one oparła się upływowi czasu. Po raz pierwszy Podróż ukazała się 60 lat temu, w samym środku poststalinowskiej odwilży. Autor jednak powstrzymał się tu przed kreśleniem ówczesnego pejzażu polityczno-społecznego Polski i namalował uniwersalny portret ludzkiej duszy. Akcja w większości toczy się albo przed wojną, albo w jej czasie, a jeśli nawet po wojnie, to głównie we Włoszech – podczas tytułowej podróży. Zakompleksiony urzędnik Henryk Szalej po raz pierwszy w życiu wyjeżdża za granicę. Rzeczywista wyprawa w celu spotkania z niewidzianym od...

Czytaj więcej

Dziesięć zasad dla połączonego świata

Cze 18, 2018 przez

Wolne słowo. Dziesięć zasad dla połączonego świata Timothy’ego Gartona Asha w Znaku.  W świecie coraz jaskrawszych różnic światopoglądowych, musimy zgadzać się przynajmniej co do tego, na co się nie zgadzamy. Jeszcze nigdy dotąd nie cieszyliśmy się taką swobodą wypowiedzi. Dzięki dostępowi do internetu każdy z nas może publikować niemal wszystko i docierać do milionów odbiorców. Nigdy też nie było okresu, w którym wynaturzone formy wolności wyrazu – mowa nienawiści, fake newsy – przenikałyby z taką łatwością przez granice krajów. Timothy Garton Ash, jeden z najwybitniejszych pisarzy politycznych naszych czasów, przedstawia manifest na rzecz globalnej wolności słowa. Za pomocą barwnych przykładów – poczynając od osobistych doświadczeń z orwellowskim aparatem cenzury w Chinach, przez sprawę sądową słynnej autorki książek kulinarnych Nigelli Lawson, po kontrowersje wokół „Charlie Hebdo” – autor kreśli ramy cywilizacyjnego konfliktu w świecie, w...

Czytaj więcej

Anna In w grobowcach świata

Cze 18, 2018 przez

Anna In w grobowcach świata Olgi Toakrczuk. Przypominamy.  Jeden z najstarszych mitów w historii ludzkości w nowej, współczesnej odsłonie. Uwalniająca wyobraźnię, nowoczesna powieść. Olga Tokarczuk uwspółcześnia mit pochodzący sprzed niemal czterech tysięcy lat – historię o sumeryjskiej bogini Inannie, która zstąpiła do krainy zmarłych. Z rozmachem stwarza różnobarwną, rozpisaną na wiele głosów opowieść, w której wizja nowoczesności splata się z tym, co uniwersalne – ponadczasową, głęboko ludzką historią o przezwyciężaniu śmierci. Przemysław Czapliński: ”Olga Tokarczuk na tę jedną książkę wymyśliła gatunek, język i zupełnie nowy sposób mówienia. I osiągnęła niebywały rezultat. W języku polskim zadźwięczała nuta tak czysta, że dech w piersiach zapiera. Tak brzmi wielka literatura”.  Bernadetta Darska: ”Pisarka stworzyła historię niezwykle współczesną i swej symbolice aktualną”.  Juliusz Kurkiewicz: ”Tokarczuk nie powtarza jedynie mitologicznych wątków ani nie bawi się ich odwracaniem, ale wnika...

Czytaj więcej

Postronni?

Cze 18, 2018 przez

Postronni? Zagłada w relacjach chłopskich świadków. Książka Karoliny Koprowskiej w wydawnictwie Universitas.  Ryszard Nycz: Temat, który podjęła Karolina Koprowska w swej książce, jest zarówno bardzo ważny – mentalnie, społecznie, historycznie – jak i trudny do obiektywnego, a jednocześnie zniuansowanego opisania oraz merytorycznie wyczerpującego opracowania (głównie z powodu szczupłości dostępnych świadectw, niepełnej wiedzy, konieczności wnioskowania z pośrednich form zapisu czy znaczących luk pamięciowych i nieobecności kluczowych wątków w zachowanych relacjach). W mojej ocenie wszystkie te wyzwania zostały w pracy odważnie podjęte, a problemy, które one niosą – rozwiązane, i to z pełnym merytorycznym, jak również etycznym, powodzeniem. Książka ta jest dojrzałym i cennym osiągnięciem badawczym. Roma Sendyka: Książka Karoliny Koprowskiej jest próbą przyjrzenia się współczesnym relacjom polsko-żydowskim inaczej, niż zrobiliby to politolodzy czy historycy. Autorka rozprawy decyduje się na obserwację zjawisk należących do obszaru kultury:...

Czytaj więcej

Nowa książka Karla-Markusa Gaußa

Cze 13, 2018 przez

Dwadzieścia lewów albo śmierć Karla-Markusa Gaußa w wydawnictwie Czarne, w sierpniu.  Karl Markus Gauss po raz kolejny rusza w drogę po Europie, wybierając rzadziej uczęszczane ścieżki i mniej tłoczne bulwary. Przemierza je bez pośpiechu, z uwagą patrzy na świat i dostrzega nie tylko postaci z pomników i zabytkowe gmachy, ale także bohaterów drugiego planu i ich zagmatwane historie. W Mołdawii, najbiedniejszym kraju w Europie, w którym wszystkie banknoty są tej samej wielkości, koloru i ukazują twarz tego samego człowieka, zaraźliwa okazuje się nie tylko serdeczność, ale również „mołdawska tęsknota”. W Bułgarii Gauss znajduje kraj całkiem inny od tego, który znamy z folderów biur podróży i starych widokówek. Na ulicach i placach Zagrzebia zaintrygowany obserwuje grę pamięci i zapomnienia, która z roku na rok coraz silniej naznacza narodową kulturę Chorwacji. I wreszcie Wojwodina, niegdyś Europa...

Czytaj więcej

Cudowna kariera Magdy M.

Cze 13, 2018 przez

Cudowna kariera Magdy M. Powieść współczesna, przypominamy książkę Magdaleny Miecznickiej (WL).  Piękna, wykształcona, perfekcyjna, doskonale zorganizowana i odnosząca sukcesy kobieta jest główną bohaterką tej historii. Bez kompleksów, które towarzyszyły jeszcze pokoleniu jej rodziców, odnajduje się w nowoczesnym świecie: w Warszawie, Paryżu i Nowym Jorku. Lekko, naturalnie poświęca się typowym rozrywkom swoich rówieśników: przeżywa bez pruderii wielkie miłości, potem nieco mniejsze miłości, robi karierę, bawi się w eleganckich miejscach. Okazuje się jednak, że tym, co daje jej energię, nie jest zwyczajna radość życia czy marzenie o sukcesie. Prawda jest znacznie bardziej mroczna, i dotyka nas wszystkich… Jest to powieść o ucieczce od wolności bycia sobą – o tym, że w świecie, w którym teoretycznie wszystko jest możliwe, naszą największą potrzebą jest ograniczenie sobie możliwości. O tym, że świat, spełnienie, kariera, nawet miłość, służą do tego,...

Czytaj więcej

Zdobycz i wierność

Cze 13, 2018 przez

Zdobycz i wierność  – intrygująca powieść historyczna Jerzego Pietrkiewicza (WAB) polskiego pisarza osiadłego od czasu wojny w Wielkiej Brytanii (zmarłego w roku 2007) w doskonałym tłumaczeniu Jacka Dehnela.  Powieść łotrzykowska Jerzego Pietrkiewicza, napisana po angielsku w 1955 roku, rozgrywa się w siedemnastowiecznej Polsce i Rosji, a jej głównym bohaterem jest postać historyczna: szkocki kompozytor i najemnik, kapitan Tobias Hume. Autor każe mu przyczynić się do wyszkolenia wiejskiego chłopaka Dymitra, który miał przejść  do historii jako Dymitr Samozwaniec II. Ich przygody przedstawione są nie tylko jako charakterystyczne dla burzliwego wieku siedemnastego, ale i jako zaskakująco aktualne w czasach współczesnych. Jacek Dehnel: Jest rok 1607. Tobias Hume, żołnierz, kompozytor i wynalazca, pojawia się w kresowej wiosce jak rozbitek na brzegu wyspy, mając tylko ubranie na grzbiecie oraz symbole swojego zawodu i swej sztuki: rapier i violę da gamba....

Czytaj więcej

Zuza albo czas oddalenia

Cze 13, 2018 przez

„Zuza albo czas oddalenia” to zapis szaleńczej miłości sześćdziesięciolatka do dwudziestokilkuletniej blond piękności, odnaleziony przez Jerzego Pilcha w narciarskim bucie, na schodach jednej z warszawskich kamienic. Przypominamy książkę wydaną przez WL w roku 2015.  „Stary satyr i młodziutka nimfa – uparcie eksponujące ten motyw starożytne ludy wiedziały, co czynią”, powiada Jerzy Pilch i zasiada do spisania „summy erotycznej”, brawurowego traktatu miłosnego, w którym splatają się powieść i esej. Za Zuzą, zwaną w pewnych kręgach Zmysłową Żanetą, bohater podąża w ciemne zaułki Warszawy, krainę męskiego pożądania. Jednak zatracenie w ramionach księżniczki solarium i silikonu nie oznacza wcale zatracenia poczucia humoru i ironii, z jaką bohater spogląda na swoje swawole – świadom swej groteskowości i zarazem powagi. Pogoń za Zuzą budzi wspomnienie miłosnych początków: pierwszych młodzieńczych uniesień, pierwszej żony, pierwszej kochanki. Przeczucie końca miesza się z grzeszną,...

Czytaj więcej

Pamiętnik żałoby

Cze 13, 2018 przez

Bez dziadka. Pamiętnik żałoby Jolanty Jonaszko w wydawnictwie Forma. Damian Romaniak: Bez dziadka. Pamiętnik żałoby to wyjątkowo dojrzały i błyskotliwy debiut. Autorka stworzyła przejmującą opowieść o porażeniu śmiercią, która jest nieodwołalna, ale również o ciszy, która paradoksalnie wiele wyraża i jest nie do zniesienia. To niezwykle intymna rozmowa z bliską nieżyjącą osobą, a także bardzo wnikliwe oraz odważne studium starości, tego wielkiego skandalu nieuchronnie związanego z powolnym odchodzeniem. Tekst przeszywa czytelnika lękiem i bólem, a jednocześnie daje niemały ładunek nadziei. Można powiedzieć, że Bez dziadka jest swoistym trenem napisanym prozą, w którym nie brakuje pytań o charakterze metafizycznym – o duszę, czyściec i niebo. Jolanta Jonaszko ma bez wątpienia dar snucia narracji, w prostym, klarownym języku jest ukryta epifania. Okazuje się, że literatura stanowi idealne miejsce do spotkania z nieobecnymi, tymi, którzy żyją już...

Czytaj więcej

Powieści Mossakowskiego

Cze 13, 2018 przez

Dwie powieści Pawła Mossakowskiego to gratka dla fanów znanego krytyka, a także… Nicka Hornby’ego (WAB).  Szkło i Człowiek honoru to dwa zręcznie nakreślone portrety współczesnych, bardzo różnych od siebie mężczyzn. Tomek, bohater Szkła, jest 50-letnim alkoholikiem, dokonującym niewesołego bilansu życiowego, a Paweł z Człowieka honoru – dobrze sytuowanym trzydziestolatkiem, odnoszącym zawodowe sukcesy fotoreporterem. Szkło stanowi przejmujące studium nałogu, historię sięgającą korzeniami lat PRLu, Człowiek honoru jest współczesną, podszytą groteską opowieścią kryminalną. Choć różne w nastroju, obie napisane są z ironicznym poczuciem humoru, który może czytelnikom przypominać twórczość Nicka...

Czytaj więcej