NATALIA GORBANIEWSKA – pierwsza przewodnicząca Jury

gorbaniewska

 

 

Natalia Gorbaniewska  (1936- 2013)
Rosyjska poetka, dziennikarka, tłumaczka literatury polskiej. Członek ruchu obrony praw człowieka. Aktywnie uczestniczyła w rosyjskim samizdacie, m.in. jako twórczyni i pierwszy redaktor legendarnej „Kroniki Wydarzeń Bieżących”. Była jedną z ośmiorga uczestników demonstracji na placu Czerwonym 25 sierpnia 1968 roku przeciw wkroczeniu wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji. Aresztowana 1969 roku, zwolniona w lutym 1972, po pobycie w więzieniu śledczym i przymusowym więzieniu psychiatrycznym. Wyemigrowała z ZSRR w 1975 roku. Od 1976 roku mieszkała w Paryżu.
Pracowała jako dziennikarka w Radiu Swoboda, współpracowała z rosyjskimi pismami emigracyjnymi „Kontinient” i „Russkaja Mysl”. Za przekłady literatury polskiej, m.in. Czesława Miłosza, Józefa Mackiewicza i Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, nagrodzona przez Polski PEN Club (1992). Laureatka nagrody paryskiej „Kultury ” i Nagrody im. Jerzego Giedroycia (2005). Od 1999 roku była  członkiem redakcji miesięcznika „Nowaja Polsza”. W 2006 roku przyjęła polskie obywatelstwo. Zmarła w listopadzie 2013 roku.

 

 

Booker dla Tokarczuk

Wysłany przez - Maj 23, 2018 in Bez kategorii | 0 Komentarzy

Booker dla Tokarczuk

Książka Olgi Tokarczuk Bieguni (WL) została uhonorowana jedną z najważniejszych nagród literackich świata – Man Booker Prize! Co mamy wspólnego z biegunami – prawosławnym odłamem starowierców, ludźmi, którzy zło oswajają ruchem? Ile jest w nas z biegunów? Od dawnych sułtańskich pałaców przez siedemnastowieczne gabinety osobliwości po współczesne hale odlotów – Olga Tokarczuk zabiera czytelników w niezwykłą podróż przez różne miejsca i czasy. Zaprasza do wspólnego oswajania migotliwej, fragmentarycznej rzeczywistości, do porzucania utartych szlaków. Ta powieść nie ma granic – dzieje się na całym świecie. Marta Cuber, „Polityka”: „Bohaterami tej książki są nomadzi i koczownicy, nieprzywiązani do własnych korzeni. Kobiety wożące w torebkach zapasowe szczoteczki do zębów na wypadek nagłej podróży i mężczyźni umiejący spakować cały swój dobytek w 10 minut, zawsze gotowi do drogi. Proza Olgi Tokarczuk przekonuje, iż poczucie ładu wszechświata dostępne jest każdemu, o ile tylko podróżuje”.  „Le Figaro”: „Oryginalna, pasjonująca i znakomicie...

Czytaj więcej

Lwy mojego podwórka

Wysłany przez - Maj 23, 2018 in Bez kategorii | 0 Komentarzy

Lwy mojego podwórka

Wydawnictwo PIW wznawia Lwy mojego podwórka Jarosława Abramowa – Newerlego. Lwy mojego podwórka to jedna z najciekawszych książek wspomnieniowych. Jarosław Abramow-  Newerly, założyciel STS-u, dramaturg i powieściopisarz, zabiera czytelników w podróż do świata, którego już dziś nie ma. Opowiada o życiu codziennym okupowanej Warszawy, a konkretnie żoliborskiego osiedla WSM, ucieleśniającego wizję „szklanych domów”. Autor, który w tym roku kończy 85 lat, doskonale pamięta wszystkich, którzy przewinęli się przez WSM-owskie podwórko na Krasickiego: bohaterów i kanalie, uczonych i szantażystów, ludzi szlachetnych i konformistów, tych którzy ukrywali Żydów i zwykłych szmalcowników. Wspomina rotmistrza Pileckiego i Janinę Bierutową. Opowiada historie duże (założenie i likwidacja getta, Powstanie Warszawskie) i całkiem małe (szaleńcze rowerowe przejażdżki, skoki z platformy tramwaju), przy okazji kreśli portrety matki, przed wojną nauczycielki śpiewu i aktorki teatrzyku „Baj”, oraz ojca, bliskiego współpracownika Janusza Korczaka, po wojnie wziętego pisarza. Książka była wielokrotnie wyróżniana, m.in. Nagrodą Varsavianistyczną Stowarzyszenia Autorów ZAiKS im. Karola Małcużyńskiego, Nagrodą Literacką im. Wł. Reymonta i dyplomem honorowym Towarzystwa Miłośników Historii, nominacją do Nagrody im. Józefa...

Czytaj więcej

Nowy Rylski

Wysłany przez - Maj 22, 2018 in Bez kategorii | 0 Komentarzy

Nowy Rylski

Blask – pierwsza od pięciu lat powieść Eustachego Rylskiego w wydawnictwie Wielka Litera.  Eustachy Rylski wraca książką napisaną w jego najlepszym rozpoznawalnym stylu, a zarazem dość jak na tego pisarza nietypową. Główny bohater, Gaponia, jest zausznikiem dyktatora rządzącego upadłym państwem. Zdemoralizowany na tyle, by nie przeciwstawiać się nowym porządkom i  wszechogarniającemu chaosowi, pamięta jednak zalety minionych czasów. Groteskowy introwertyk, choć cyniczny, nie jest idealnym funkcjonariuszem reżimu opierającego się na legionach krótkoszyich „patriotów” – ma wątpliwości, myśli samodzielnie, zadaje pytania. W końcu odsunięty od wpływów udaje się na wewnętrzną emigrację i osiada nad Bugiem, gdzie angażuje się w namiętny, choć w istocie zimno wykalkulowany związek z młodą prostytutką. Tymczasem kraj staje się „przestrzenią gwałtu, przemocy, brutalności”. Rozpada się w przenośni i dosłownie – „do brudnych czynów i myśli dołączył brud materii”. Zaraza, która dopada ludność, może być rozumiana dosłownie, ale też każe myśleć o Dżumie Alberta Camus. Rzeczywistość traci kontury, znikają zasady – jest wina i jest kara, ale te dwie rzeczy w świecie opisanym przez Rylskiego rzadko mają ze sobą...

Czytaj więcej

Zwroty krytyczne

Wysłany przez - Maj 22, 2018 in Bez kategorii | 0 Komentarzy

Zwroty krytyczne

Zwroty krytyczne. Studia i szkice nie tylko o literaturze  Arlety Galant w wydawnictwie Universitas. Dorota Kozicka: Zwroty krytyczne, podobnie jak poprzednie książki Arlety Galant, pisane są w intrygującym (dla) czytelnika „rewizyjnym” trybie. Polega on – spłycając rzecz całą – na nieustającym zderzaniu historycznoliterackiego rekonesansu z najnowszymi teoriami i metodologiami, a także z krytyczną lekturą podsuwającą niebanalne pytania do/wobec ugruntowanych już przekonań czy tez. To zderzanie (a raczej: cyrkulacja zderzeń) nie ma jednak charakteru autorytatywnych gestów kogoś, kto „wie lepiej”, lecz odbywa się w konsekwentnie utrzymywanym przez Autorkę trybie pełnego – jednocześnie – empatii i przekory, podziwu i krytycyzmu czytania tekstów, a także życzliwego i przenikliwego zarazem nicowania stojących za nimi konceptów i teoretycznych umocowań. Takim trybem czytanio-pisania Arleta Galant pokazuje najlepsze strony polskiej literackiej krytyki feministycznej. Traktując feminizm jako „poważną światopoglądową robotę”, nie ucieka bowiem przed problematycznymi kwestiami i kłopotliwymi pytaniami, stawianymi różnym feministycznym teoriom i praktykom. Arleta Galant – dr hab., literaturoznawczyni, krytyczka literacka, adiunkt w Zakładzie Literatury XX i XXI Wieku w Instytucie Polonistyki i Kulturoznawstwa Uniwersytetu Szczecińskiego. Autorka książek Prywatne, publiczne, autobiograficzne. O dziennikach i esejach Jana Lechonia, Zofii Nałkowskiej, Marii Kuncewiczowej i Jerzego Stempowskiego (Warszawa 2010) oraz Prowincje literatury. Polska proza kobiet po 1956 roku (Szczecin 2013, 2014). Współredaktorka kilku monografii, m.in. Pisarstwo kobiet pomiędzy dwoma dwudziestoleciami (Kraków 2011), Czytanie. Kobieta, biblioteka, lektura (Szczecin 2015), Monady. Polsko-niemiecko-żydowskie po(st)graniczne narracje miejskie (Kraków–Budapeszt 2015), Kobieta, literatura, medycyna (Szczecin 2016). Autorka artykułów poświęconych historii literatury kobiet, polskiej prozie współczesnej, tekstom autobiograficznym, narracjom miejskim i feministycznej krytyce...

Czytaj więcej

Podróż albo rzeź niewiniątek

Wysłany przez - Maj 21, 2018 in Bez kategorii | 0 Komentarzy

Podróż albo rzeź niewiniątek

Podróż albo rzeź niewiniątek. Pamiętnik pół wieku trwającej znajomości z polską, czeską i niemiecką historią 1939-1995 pióra Charlesa Merrilla poświęcony Jamesowi Merrillowi i Jackowi Woźniakowskiemu (Znak).  Uniwersalna opowieść o złowrogich reżimach, potrzebie wolności i trwania przy humanistycznych wartościach – na przekór historii Charles Merril: Latem 1939 roku razem z moim najlepszym przyjacielem wynajęliśmy w Paryżu auto, żeby pojechać do Berlina i Warszawy. Skończyłem właśnie pierwszy rok studiów na Harvardzie, gdzie uczęszczałem na znakomite wykłady poświęcone faszyzmowi i komunizmowi; teraz chciałem przekonać się na własne oczy, jak wygląda świat Hitlera. (…) Następnym przystankiem miał być kraj, w którym dotąd nie postawił stopy żaden z członków naszej rodziny – co oznaczało zignorowanie gniewnych ostrzeżeń, że postępuję absolutnie nieodpowiedzialnie, i zamanifestowanie poczucia niezależności osiemnastolatka. Charles E. Merrill jr (1920–2017) – syn finansisty, miliardera Charlesa Merrilla, brat poety Jamesa Merrilla. Filantrop, humanista, działacz na rzecz demokracji, praw człowieka i tolerancji. Młodzieńcza fascynacja Merrilla polską literaturą z czasem zamieniła się w podziw dla ludzi zamieszkujących Europę Środkowo-Wschodnią, a przyjaźń z Czesławem Miłoszem czy Jackiem Woźniakowskim pozwoliła lepiej zrozumieć problemy zaprzątające umysły ludzi w czasach gwałtownych przemian – nie tylko w...

Czytaj więcej

Krupówki

Wysłany przez - Maj 21, 2018 in Bez kategorii | 0 Komentarzy

Krupówki

W lipcu w wydawnictwie Czarne książka Piotra Mazika i Kuby Szpilki – Krupówki.  Chociaż nie wydarzyło się to bardzo dawno temu, jej początki trudno dokładnie opisać. Niegdyś była ścieżką wśród łąk i lasów, ale potem, gdy mała wieś stawała się kolejno letniskiem, stacją klimatyczną, ośrodkiem walki z gruźlicą, centrum turystycznym i wreszcie modnym kurortem, zmieniła się i ona. Krupówki – symbol miasta i serce zakopiańskiej historii – charakteryzuje nieustanny ruch, narastanie pomysłów, idei i interesów. Dla jednych to chaos, dla innych wyraz wolności. I chociaż, jak twierdzą autorzy, megalomanią byłoby twierdzić, że pewne zjawiska występują tylko w Zakopanem, to krótka historia i niewielka powierzchnia czynią z tego miasta idealną „doświadczalną  pracownię”. Kuba Szpilka i Piotr Mazik opowiadają o Krupówkach, najsłynniejszej ulicy w Polsce, opisując skomplikowane procesy, zdarzenia i postaci, które zdecydowały o jej istnieniu i obecnym...

Czytaj więcej

Fachowiec Berenta w Ossolineum

Wysłany przez - Maj 18, 2018 in Bez kategorii | 0 Komentarzy

Fachowiec Berenta w Ossolineum

W ostatnim czasie nakładem Ossolineum ukazał się Doktor Faustus Tomasza Manna. W połowie czerwca odbędzie się premiera Fachowca Wacława Berenta ze wstępem i w opracowaniu Iwony Rusek. Po upadku powstania styczniowego do głosu doszło pokolenie młodych Polaków, które swój światopogląd opierało na ideałach pozytywizmu. Hasła „utylitaryzm”, „praca organiczna” czy „praca u podstaw” były powszechnie propagowane na łamach prasy i w literaturze. Uległ im także Kazimierz Zaliwski, główny bohater i narrator Fachowca. Poprzez jego historię Berent konfrontuje postępowe tezy z rzeczywistością, a także uwypukla konieczność zrozumienia siebie jako jednostki. Obok dogłębnej analizy mechanizmu oszustwa, którego ofiarą padają młodzi, Berent na przykładzie swego bohatera pokazuje, że można nie tylko wyzwolić się z posłuszeństwa wobec cudzego egoizmu, lecz także stworzyć siebie jako indywidualność – pisze Rusek we Wstępie do wydania z serii Biblioteka Narodowa....

Czytaj więcej

Nie tylko Gombrowicz

Wysłany przez - Maj 18, 2018 in Bez kategorii | 0 Komentarzy

Nie tylko Gombrowicz

Nie tylko Gombrowicz. Nieznana historia Polonii w Ameryce Łacińskiej. Książka Tomasza Pindela Za horyzont już niedługo w Znaku.  A gdyby tak stworzyć nową Polskę? Choćby w odległej Brazylii? Tu głód i nędza, a tam złoto i brylanty w takiej obfitości, że ziemia aż świeci i po zmroku nie trzeba zapalać światła! Tak przynajmniej mówią krążący po wsi agitatorzy.  Galicyjscy chłopi w Brazylii, legioniści na Haiti, Mrożek w Meksyku, żołnierze Andersa w Argentynie czy młodzi ludzie, którzy przypadkiem trafili do Chile i już tam zostali. Tomasz Pindel rusza na nieznany ląd: przeczesuje archiwa i literaturę, dociera do różnych pokoleń emigrantów i słucha ich niezwykłych historii. Dlaczego uprawa yerba mate stała się w Argentynie polską specjalnością? Na czym polegała polsko-niemiecka rywalizacja w Brazylii? Jak układały się relacje emigrantów z Indianami? Dlaczego mianem polacas określa się prostytutki? Jak pisarz Bobkowski rozwinął biznes modelarski w Gwatemali?  Losy swoich bohaterów autor przeplata z burzliwą historią kontynentu i obrazami współczesnych dynamicznych zmian. Pokazuje skrajnie odmienne oblicza polskiej emigracji na przestrzeni ostatnich trzystu lat. I choć pisze o ludziach z daleka – zza horyzontu – niepostrzeżenie przystawia czytelnikom migracyjne zwierciadło. Ukazujące się w nim oblicze jest nie mniej zaskakujące. Tomasz Pindel – pisarz, autor publikacji literaturoznawczych, biograf Mario Vargasa Llosy. Specjalizuje się w przekładach literatury latynoskiej. Współautor audycji Piątka z literatury (RMF...

Czytaj więcej

Żarcik Czechowa

Wysłany przez - Maj 17, 2018 in Bez kategorii | 0 Komentarzy

Żarcik Czechowa

Żarcik i inne (bardzo różne) opowiadania Antoniego Czechowa w oficynie MG. Pewien mężczyzna namawia młodą Nadzieńkę na zjazd saneczkami z lodowej góry. Początkowo dziewczyna jest przerażona i nie chce się zgodzić, ale ostatecznie zjeżdża z nim. Podczas jazdy mężczyzna wyznaje jej miłość — Nadzieńka nie jest pewna, czy faktycznie usłyszała z jego ust wyznanie, czy może słyszała jedynie dziwny szum wiatru. By to sprawdzić, zgadza się i na kolejne zjazdy na sankach. Antoni Czechow – klasyk literatury rosyjskiej, uznawany za mistrza „małych form literackich”, w której przeważały obrazki obyczajowe, miniatury z życia urzędników, kupców, ziemian i chłopów, łączące komizm z wyraźnymi akcentami krytyki społecznej. W niniejszym zbiorze: Żarcik oraz inne (bardzo różne) opowiadania przedstawiamy 28 takich miniatur, w tym uznawane za najsłynniejsze: Śmierć urzędnika i...

Czytaj więcej

Nowa powieść Patrycji Pustkowiak

Wysłany przez - Maj 17, 2018 in Bez kategorii | 0 Komentarzy

Nowa powieść Patrycji Pustkowiak

Nowa powieść Patrycji Pustkowiak – Maszkaron, już niedługo w księgarniach (Znak).    Marianna jest brzydka. Brzydotą, która nie wywołuje współczucia – wyłącznie zdumienie i odrazę. Gdy miała pięć lat i jej dmuchane kółeczko zaczęło niebezpiecznie oddalać się od brzegu jeziora, czuła, że rodzice odetchnęli z nadzieją i ulgą. Przez kolejnych trzydzieści lat bardzo stara się zasłużyć na akceptację i nadać swojemu życiu sens, mimo że jest tak nieudana. Na próżno. Teraz czuje już tylko gniew. Jak daleko może posunąć się człowiek, któremu przestało na czymkolwiek zależeć? Długo wyczekiwana nowa powieść Patrycji Pustkowiak, autorki nominowanych do Nagrody Literackiej Nike Nocnych zwierząt. W literaturze polskiej od dawna nie było tak gniewnej i zabawnej krytyki społeczeństwa, buntu przeciw elitom i wszelkim ideologiom. To gwóźdź wbity w dobre samopoczucie tych, którzy nauczyli się lepiej udawać. Patrycja Pustkowiak (ur. 1981) – pisarka i dziennikarka. Zadebiutowała głośną, bestsellerową powieścią Nocne zwierzęta, która została nominowana do Nagrody Literackiej Gdynia i znalazła się w finale Nagrody Literackiej Nike. Laureatka Nagrody im. Adama...

Czytaj więcej