Z Polski udajemy się na Bałkany, a dokładnie do Bośni i Hercegowiny. Darko Cvijetić, zeszłoroczny laureat Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus za książkę Winda Schindlera ponownie zagościł na długiej liście, tym razem z książką Czemu na podłodze śpisz? (Oficyna Literacka Noir sur Blanc).

O książce:

Darko Cvijetić po raz kolejny podejmuje temat wojny w Bośni i Hercegowinie. Autor Windy Schindlera opowiada tragiczne losy jednostek ze zwaśnionych bratnich narodów za pomocą krótkich, przejmujących fraz z pogranicza prozy i poezji.
Każdy z trzydziestu dwóch rozdziałów Czemu na podłodze śpisz jest osobną mikroopowieścią. Łączy je spojrzenie kilku narratorów, których oczami czytelnik przygląda się obu stronom konfliktu, a bohaterowie jawią się w coraz to innym świetle. Spoiwem powieści są powracające niczym refren zdania podkreślające, że wszystkie historie zbiegają się we wspólnym ludzkim doświadczeniu cierpienia.
Darko Cvijetić, precyzyjnie operując poetyckim językiem, potrafi wydobyć zarówno surowe okrucieństwo wojny, jak i czułość matczynej troski. Szkicowane słowem sceny na długo zostają w pamięci. Przez wojenne zgliszcza przebija czasem krótki wybuch radości okraszonej rakiją, serbska dziewczyna gości w pamięci młodziutkiego żołnierza. Przepalone wojną istnienia starają się przetrwać pod tym samym niebem.
Czas mija, a historia nie daje o sobie zapomnieć, po polu cierniowym bezkarnie chodzić nie można. Pod powiekami na zawsze został obraz zabitej babci („Mnie też nie uczyli strzelać do staruszek”), ciepło ognia wskrzesi spalonych żywcem, w snach nawołują się zabici. Angelo-Andzielo, syn emigrantów, paradoks bratobójczej walki poznawać będzie z ekranu amerykańskiego kina, a na pytanie: „Którzy są nasi?” usłyszy odpowiedź: „Wszyscy, wszyscy są nasi, tylko się między sobą zabijają”.

O autorze:

Darko Cvijetić (ur. w 1968 r. w Prijedorze) – poeta, prozaik, reżyser, aktor i dramaturg. Jest członkiem PEN Clubu Bośni i Hercegowiny oraz Stowarzyszenia Pisarzy Bośni i Hercegowiny. Pracuje jako reżyser i dramaturg w Teatrze Prijedor w Republice Serbskiej. Sam o sobie mówi, że jest pisarzem postjugosłowiańskim. Opublikował wiele tomików poezji, wśród nich zbiory „Gęsia skóra” i „Śnieg robił wszystko, żeby nie spaść”, które w przekładzie Miłosza Waligórskiego zostały zakwalifikowane do finału nagrody Europejski Poeta Wolności w latach 2020 i 2024. Jego wiersze przetłumaczono na kilkanaście języków, m.in. francuski, angielski, niemiecki, słoweński, hebrajski, albański, węgierski, polski, macedoński i jidysz. Oprócz poezji pisze też opowiadania i powieści oraz felietony do sarajewskiego portalu „Žurnal”. Laureat Angelusa 2025 za książkę Winda Schindlera.

Finałowa lista, na której znajdzie się siedem tytułów, ogłoszona zostanie z początkiem września. Finałowa gala odbędzie się w sobotę 17 października 2026. Wcześniej w ramach Bruno Schulz. Festiwal odbędą się czytania z udziałem nominowanych autorek i autorów oraz dyskusja z udziałem tłumaczek i tłumaczy.

Biuro Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus: Wrocławski Dom Literatury.

Fundator: miasto Wrocław