Listy Witkacego

Gru 15, 2017 przez

Listy (tom drugi) Stanisława Ignacego Witkiewicza w opracowaniu 
Janusza Deglera, Stefana Okołowicza i Tomasza Pawlaka w PIW-ie. Ostatni, monumentalny tom listów S.I. Witkiewicza (z racji swej objętości podzielony na dwie części) zamyka edycję listów, która ma sprostać beznadziejnemu w istocie zadaniu ujawnienia Czytelnikowi całości Witkacowskiej korespondencji. Co rusz okazuje się jednak, że „Witkacy ciągle pisze”. Dowodem na to choćby niedawno odnaleziona korespondencja z dr. Rouhierem pomieszczona w aneksie. W części głównej tomu przede wszystkim mamy dwa bloki (duży i ogromny) listów o wymiarze filozoficznym – bloki do Romana Ingardena i niemieckiego filozofa Hansa Corneliusa, którego z Witkacym łączyła szczególna więź. Wśród pozostałych adresatów m.in.: Jan Leszczyński, Maria Zarotyńska, Bruno Schulz, Tadeusz Langier, Jerzy Eugeniusz Płomieński, Karol Ludwik Koniński, Zofia Żeleńska, Józef Mehoffer, Kazimierz Twardowski, Maria...

Czytaj więcej

Witkacy wielokrotny

Cze 1, 2017 przez

Życie Witkacego to gotowy scenariusz filmu pornograficznego i moralitetu. Przekonuje o doskonała książka Janusza Deglera „Witkacego portret wielokrotny” (PIW), którą przypominamy. Dziesiątki kochanek, sława za życia, alkohol, narkotyki, pojedynki, podróże, powszechne uwielbienie krytyki i czytelników. Słowem: życie minęło mu lekko, łatwo i przyjemnie. No, może tylko samobójcza śmierć nie pasuje za bardzo do tego obrazu. Taki panuje stereotyp, a jaka jest prawda? Pisarz uwielbiał płeć żeńską i wcale się z tym nie krył. Kiedy był młody, lubił starsze aktorki, w wieku dojrzałym uganiał się za 20-letnimi mężatkami. Kobiet miał bez liku, ale za rozpaczliwym poszukiwaniem tej jedynej kryła się wielka tragedia: Jadwiga Janczewska, największa miłość jego życia, w 1914 roku popełniła samobójstwo. Witkacy czuł się do końca życia winny, że nie zapobiegł tej tragedii – twierdzi Janusz Degler w książce „Witkacego portret wielokrotny”, która...

Czytaj więcej

Metafizyczny harem

Lip 12, 2016 przez

„Metafizyczny harem. Kobiety Witkacego” Małgorzaty Czyńskiej (Znak) już wkrótce w księgarniach.  Szalał za nimi z wzajemnością. Sprawiały, że był pijany szczęściem, albo staczał się na dno rozpaczy. Arystokratki i służące, podlotki i poważne matrony, aktorki i doktorowe. Demoniczne. Znane dziś z kart powieści, portretów, fotografii i… listów do Żony. Witkacy – wysoki, przystojny z błyskiem w oku. Artysta. Nie był monogamistą, nie był wierny, nie obiecywał miłości po grobową deskę. Nie rozumiał słowa „zdrada”. Braterstwo dusz cenił na równi z rozkoszami cielesnymi. Jadwiga, jego Żona – zielonooka, rudowłosa, o zmysłowych ustach. Ich małżeństwo trwało szesnaście burzliwych lat, dzieliły ich setki kilometrów, ale wiedzieli o sobie wszystko. Pisał do niej: „Ty jednak jesteś jedyna i na to nie ma rady. Wszystkie baby możliwe są niczym wobec Ciebie.” Małgorzata Czyńska (ur. 1975) historyk sztuki, kuratorka wystaw,...

Czytaj więcej

Listy Witkacego

Maj 18, 2016 przez

Czwarty tom „Listów do żony 1936-1939” (PIW) Stanisława Ignacego Witkiewicza ( przez nas zapowiadany) już gotowy.  Czwarty tom zawiera 336 listów, kart pocztowych, widokówek i odcinków pocztowych z lat 1936–1939. To w życiu Witkiewicza trudny okres. Dokuczają mu nasilające się dolegliwości fizyczne. Niepowodzeniem zakończyły się starania o wydanie powieści Jedyne wyjście oraz studium społeczno-obyczajowego Niemyte dusze. Ma kłopoty z Izbą Skarbową z powodu niezapłaconych podatków. Źle układają się stosunki z ciotką Mery i kuzynką Dziudzią, właścicielką „Witkiewiczówki”. Witkacy zastanawia się, czy nie opuścić Zakopanego. Wskutek nieporozumień rozstaje się z oddanymi przyjaciółmi Marią i Edmundem Strążyskimi oraz Józefem Głogowskim. Czesława Oknińska-Korzeniowska kilkakrotnie zrywa łączący ich związek, co w kwietniu 1938 doprowadza Witkacego do głębokiej depresji. Coraz częściej pojawia się w listach myśl o samobójstwie, której towarzyszy przeczucie nieuniknionej katastrofy światowej. W czerwcu 1938 powraca do...

Czytaj więcej

Wojna Witkacego

Lut 2, 2016 przez

„Wojna Witkacego”  (Iskry) Krzysztofa Dubińskiego to pasjonująca opowieść o czteroletnim pobycie Stanisława Ignacego Witkiewicza w Rosji (1914–1918) i służbie w armii carskiej.  Janusz Degler pisał o książce: Wszyscy badacze i krytycy zgodnie uznają, że był to najważniejszy okres w jego życiu, który ostatecznie uformował go jako człowieka i artystę, odcisnął piętno na całej twórczości literackiej, stał się źródłem jego katastrofizmu. Przez długi czas był to jednak okres najmniej poznany, pełen zagadek i tajemnic, wokół którego narosło wiele anegdot i nieporozumień. Książka Krzysztofa Dubińskiego to wyczerpujące i fachowe kompendium wiedzy o tym okresie. Autor na podstawie rosyjskiej i polskiej dokumentacji wojskowej oraz bogatej literatury pamiętnikarskiej i licznych opracowań historycznych dokładnie rekonstruuje cały przebieg służby Witkacego w słynnej Lejbgwardii Pawłowskiego Pułku, weryfikuje różne mity i legendy, wyjaśnia zagadki, prostuje fakty. To książka, która pozwala zrozumieć i...

Czytaj więcej