Rozmowa Litwina z Polakiem

Mar 13, 2018 przez

Rozmowa Litwina z Polakiem, czyli dialog dwóch autorów średniego pokolenia – Herkusa Kunčiusa i Piotra Kępińskiego (Kolegium Europy Wschodniej). Przypominamy, polecamy. Adam Michnik w przedmowie do „Rozmowy Litwina z Polakiem” napisał: „Ta książka jest pochwałą rozmowy, nie tylko między przedstawicielami tej samej generacji, ale także między krajami, ponieważ ich ustami wypowiedziane zostają doświadczenia państw, w których więcej jest podobieństw niż stereotypowych różnic.” „Piotr Kępiński i Herkus Kunčius zasiadają do polsko-litewskiej rozmowy bez uprzedzeń, kompleksów i fobii, a przy tym nie unikają tematów trudnych i kontrowersyjnych. Czynią to lekko, bez rozdrapywania ran, za to z dużą dozą humoru i dystansem do rzeczywistości.” (Dominik Wilczewski, „Rozmowa ludzi wolnych – recenzja książki Rozmowa Litwina z Polakiem” – Przegląd Bałtycki, 22.03.2016) Piotr Kępiński – poeta, krytyk literacki, eseista, od 2007 roku do 2016 roku juror Nagrody Literackiej Europy...

Czytaj więcej

Utrata wrażliwości w epoce płynnej nowoczesności

Mar 5, 2018 przez

Rozmowa Piotra Kępińskiego z Leonidasem Donskisem, nagrana w 2014, nie traci na aktualności. Zmarły w 2016 roku wybitny litewski filozof mówi o nacjonalizmach, i innych zagrożeniach dla Europy. Czym jest nacjonalizm dzisiaj? Jak by go pan zdefniował? Nacjonalizm zmienił swój charakter. Zresztą w ciągu ostatniego stulecia pokazywał różne oblicza. Nigdy nie był nurtem jednorodnym. W wieku XIX był to kierunek jak najbardziej liberalny. Ernest Gellner, brytyjski filozof (urodzony w Paryżu, w rodzinie czeskich Żydów, zmarły w 1995 roku w Pradze), autor tak znanych prac jak między innymi Narody i nacjonalizm (polskie wydanie PIW, 1991) czy Postmodernizm, rozum i religia (polskie wydanie PIW, 1997), twierdził nawet, że nacjonalizm i liberalizm to byli bracia. Potem wszystko zaczęło się komplikować i zmieniać. W drugiej połowie XIX wieku doszło do trwałego odkształcenia, bo nacjonalizm został zainfekowany między innymi...

Czytaj więcej

Madieri, Triest i język

Mar 2, 2018 przez

O Marisie Madieri, Trieście i języku pisze Piotr Kępiński. Angelo, w młodości marynarz włoskiej Marina Militare, może nie do końca prawdziwy marynarz, bo radiotelegrafista, opowiadał kiedyś jak w latach siedemdziesiątych zawinął „swoim” statkiem do Splitu. Wszyscy wniebowzięci bo zagranica, inne kobiety, bo Jugosławia (a wśród kolegów także komuniści). A tu porażka. Kiedy chodzili po mieści zauważyli, że ludzie plują na nich. Dziewczyny też specjalnie się za nimi nie oglądały. Wpadli z wizytą do piekła. W knajpach kelnerzy nie chcieli ich obsługiwać, poszturchiwali, kopali po kostkach. Uciekali na statek w popłochu. I wygrażali oficerom, że ich nie uprzedzili. Nikt z nich nie rozumiał o co chodzi. Gdzie w tym wszystkim sens. Przecież Włochów wszyscy na świecie lubią. A tutaj nie. – Wracajcie do siebie i to szybko – usłyszał Angelo, kiedy kolejnego lata zawinęli już...

Czytaj więcej

Kępiński o Herlingu

Sty 4, 2018 przez

O książce Jacka Hajduka W rejony mroku (Kolegium Europy Wschodniej) pisze Piotr Kępiński. W książce „W rejony mroku”, która ukazała się w oficynie Kolegium Europy Wschodniej Jacek Hajduk napisał: „Nasza literatura minionego stulecia – ani krajowa, ani emigracyjna – nie wydała utworu, który by dorównał Herlinga-Grudzińskiego „portretowi epoki z autoportretem w rogu wielkiego obrazu” albo go przewyższył.” Podzielam opinię autora, że Dziennik pisany nocą to arcydzieło, które rekompensuje nam niedomiar mistrzowskiej polskiej prozy w dwudziestym wieku. Diagnozy, opisy i analizy Herlinga przetrwały próbę czasu. Wydaje się, że nawet włączone do Dziennika opowiadania zyskały lepszy kontekst i czyta się je lepiej aniżeli w separacji. Wszystko to zasługa oryginalnego pomysłu, języka, daru obserwacji a nawet złości i złośliwości autora. Naturalnie, Dziennik jest na tyle pojemny, że każdy przeczyta go inaczej. Dla miłośników polityki będzie źródłem wiedzy...

Czytaj więcej

Litewski spleen

Sty 2, 2018 przez

O książce Piotra Kępińskiego Litewski spleen wspominaliśmy już na naszych stronach. Dzisiaj publikujemy fragmenty recenzji. Piotr Oleksy napisał w Nowej Europie Wschodniej: „Stosunki polsko-litewskie to najważniejszy motyw Litewskiego spleenu, nie brakuje jednak również refleksji o współczesnej litewskiej kulturze, tożsamości i sposobie bycia. Nie jest to niestety ob- raz optymistyczny. Litwini jawią się Kę- pińskiemu jako naród smutny i skupiony na swej przeszłości, którą stara się oswoić. Różne oblicza pamięci historycznej w tej części Europy są kolejnym, ważnym motywem tej książki. Eseje Kępińskiego charakteryzuje unikatowe połączenie chłodnej analizy i po- etyckiego języka. Dla przykładu warto przytoczyć sposób, w jaki wprowadza on czytelnika w klimat twórczości Renaty Šerelytė: „Alkohol rządzi prowincjami naszego świata. Byli kołchoźnicy w Kiejdanach codziennie drżą na wietrze, krajobraz w podwileńskim Niemieżu to wiek XIX w postaci czystej. Trudno tu spotkać trzeźwego (…)....

Czytaj więcej