Ostatni pacierz miejskiej dziewczyny przed ślubem

Maj 15, 2018 przez

Ostatni pacierz miejskiej dziewczyny przed ślubem Pauli Betscher w wydawnictwie Iskry. Zmyślone historie młodej debiutantki zebrane w tomie Ostatni pacierz miejskiej dziewczyny przed ślubem są tylko pretekstem do zobrazowania wewnętrznych obsesji i paranoi bohaterów. Autorka nie koncentruje się na dekoracji i rekwizytach, a raczej na ludzkich rytuałach – urodzinach, pogrzebach, kontaktach małżeńskich i pozamałżeńskich, świętach, zwyczajnych odwiedzinach, a nawet zasypianiu czy kulturze lokatorskiej. Czy te opowiadania mówią coś nowego o współczesnej Polsce? Mówią raczej o poszczególnych ludziach, są – mimo przemycanych adresów – ponad czasem i miejscem. Pojedyncze i powszechne...

Czytaj więcej

Król mrówek

Maj 15, 2018 przez

Król mrówek. Prywatna mitologia Zbigniewa Herberta (a5).  Zbiór ten to swoista interpretacja mitologii greckiej, rozsianej w wielkich eposach, dramatach i lirykach antycznych twórców. „Żałując, że Zbigniew Herbert nie zdążył napisać wielu utworów przewidywanych do tej książki, nie przestajemy mieć poczucia, że jest ona podsumowaniem istotnego wątku w jego twórczości – a przy tym najbardziej osobistym może dziełem Autora, który tak bardzo unikał jakiejkolwiek ostentacji” – pisze Ryszard Krynicki, redaktor tomu, w posłowiu „Od wydawcy”. Twórczość Herberta tłumaczona była na wiele języków: niemiecki (przez Karla Dedeciusa), angielski (między innymi przez Czesława Miłosza i Stanisława Barańczaka), hebrajski, włoski, czeski, holenderski. W 2007 w Ameryce, nakładem wydawnictwa The Ecco Press ukazały się wiersze zebrane Collected Poems 1956-98. W 2001 roku wydawnictwo a5 opublikowało ostatnią książkę Herbert Król mrówek przygotowaną do druku przez Ryszarda Krynickiego na podstawie zachowanych...

Czytaj więcej

Piękno i bogactwo

Maj 15, 2018 przez

Piękno i bogactwo. Amerykańscy kolekcjonerzy sztuki w XX wieku, przypominamy książkę Roberta Salvadoriego (Zeszyty Literackie).  Książka Roberta Salvadoriego poświęcona jest amerykańskim kolekcjonerom, artystom i architektom XX wieku, wielkim namiętnościom i polityce skrywanym za cennymi dziełami sztuki. Książka ta jest kolejnym elementem wielkiej historii nowoczesności, którą w swoich książkach od wielu lat przedstawia Roberto Salvadori. W „Rzeczpospolitej” (4 V 2017) o książce „Piękno i bogactwo” pisał Janusz Miliszkiewicz: Największą w USA prywatną kolekcję dzieł sztuki stworzył Albert Barnes. Wyrósł w nędzy, był synem rzeźnika. Zainteresował się sztuką i zaczął ją kolekcjonować. Kupił np. 69 najlepszych obrazów Cezanne’a, 59 – Matisse’a, 46 – Picassa, 16 – Modiglianiego. Najpierw oczywiście został milionerem. I to już w wieku 35 lat. W 1922 r. powołał fundację i muzeum. Do dziś w Filadelfii zajmują się one bezpłatną edukacją w dziedzinie sztuki....

Czytaj więcej

Samobójstwo Europy

Maj 15, 2018 przez

Samobójstwo Europy Andrzeja Chwalby w Wydawnictwie Literackim.  Od wielu lat historycy przekonują, że druga wojna światowa była tylko dogrywką pierwszej. Nie da się zrozumieć nie tylko dziejów drugiej wojny światowej, ale i całej współczesnej historii Europy i świata bez znajomości Wielkiej Wojny – praprzyczyny wszystkich najważniejszych zjawisk naszych czasów. Na polach bitew pojawiły się wtedy mordercze wynalazki i technologie, a w okopach tej wojny dojrzewały idee systemów totalitarnych. W latach 1914-1918 na światową arenę wkroczyły Stany Zjednoczone i Japonia, a po zakończeniu wojny na mapie świata wyrosły nowe państwa, w tym Polska. Andrzej Chwalba z wielkim rozmachem, ale nie stroniąc też od anegdot, opisuje I wojnę światową chronologicznie – od tragicznie zakończonej wizyty cesarskiego bratanka w Sarajewie po 11 listopada 1918 roku. Osobne rozdziały autor poświęca specyfice wojny lądowej, morskiej i powietrznej oraz losom...

Czytaj więcej

Seans w Domu Egipskim

Maj 14, 2018 przez

Seans w Domu Egipskim czyli dekadencja, wirujący stolik i zbrodniarz z zaświatów. Książka intrygującej Maryli Szymiczkowej. W Znaku. Już niedługo.  Jesień roku 1898. W Genewie zamachowiec wbija pilnik w serce cesarzowej Sissi, a do Krakowa przybywa Szatan – Stanisław Przybyszewski. Parę tygodni później eleganckie towarzystwo – w tym niezwykle podekscytowana profesorowa Szczupaczyńska – zbiera się w ekstrawaganckim Domu Egipskim, by wspólnie obserwować całkowite zaćmienie Księżyca oraz wziąć udział w seansie spirytystycznym. Do stołu zasiądzie dwanaście osób. Jedna z nich już od niego nie wstanie. Krakowska panna Marple czuje, że zagadki tej zbrodni nie uda się rozwiązać bez jej pomocy. Będzie musiała zaniedbać domowe obowiązki i Ignacego – ale przecież morderca sam się nie złapie.  Maryla Szymiczkowa, wdowa po prenumeratorze „Przekroju”, królowa pischingera, niegdysiejsza gwiazda Piwnicy pod Baranami i korektorka w „Tygodniku Powszechnym”. Po sukcesie...

Czytaj więcej

Zdążyć przed Panem Bogiem

Maj 14, 2018 przez

Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall. Przypominamy książkę wydaną przez oficynę  a5.  „Zdążyć przed Panem Bogiem” to słowa Marka Edelmana, bohatera książki Hanny Krall, którego życiorys stał się literackim dokumentem z tragicznych dziejów polskich Żydów. Edelman był zastępcą komendanta Żydowskiej Organizacji Bojowej, potem pracował jako kardiochirurg, zdobywając międzynarodowy rozgłos. Rozmowa, jaką przeprowadziła z nim autorka, stanowi kanwę książki będącej relacją z okresu likwidacji getta warszawskiego i powstania w 1943 roku.  Krall powiedziała, że Marek Edelman zawsze miał ambicję zdążyć – jako żołnierz podczas wojny i jako lekarz w czasach powojennych. Chciał być punktualnie na miejscu wtedy, gdy zjawiała się śmierć, żeby ją, jeśli to tylko możliwe, uprzedzić. Edelman „ma swoje sprawy z Panem Bogiem, mam wrażenie, że i Pan Bóg ma z nim swoje sprawy”, stwierdziła po latach pisarka w jednym z wywiadów.  Od 1997...

Czytaj więcej

Diabeł w historii

Maj 11, 2018 przez

Diabeł w historii. Komunizm, Faszyzm i inne lekcje wieku dwudziestego. Vladimira Tismăneanu (przekład: Klaudyna Michałowicz). PIW.  Vladimir Tismăneanu kiedy mówi o diable, nie personifikuje zła, lecz ujmuje je w całej głębi jako zło ontologiczne. Systemy totalitarne zmuszały ludzi by żyli w jakimś sztucznym świecie, gdzie nie było możliwe porozumienie nawet z bliskimi, gdzie nie było miejsca na wolność myśli i sumienia. Autor stosuje tu pojęcie nihilizmu i jest przekonany, że jest to nihilizm diaboliczny, radykalnie negujący podstawy człowieczeństwa. To zbrodnia ontologiczna, diaboliczne pogwałcenie bytu. Autor wyciąga wnioski z potworności tej zbrodni: sądzi, że kategoria totalitaryzmu obejmuje zarazem nazizm i komunizm; ten ostatni, jako wcześniejszy w historii, był inspiracją pierwszego. A prawdziwym jego prekursorem był Lenin, a nie Stalin. Tismăneanu doskonale uchwycił też to, co stanowiło istotę rewolucji 1989 w krajach zdominowanych przez komunizm. Wówczas...

Czytaj więcej

Kto to jest ten Jan Olik?

Maj 11, 2018 przez

Kto to jest ten Jan Olik? Humoreska naukowa – przypominamy ważną książkę Tamary Bołdak-Janowskiej (Oficyna 21) z roku 2005. „Językiem zastanym nic nowego powiedzieć już nie można. Zatrzymał się w rozwoju i gnije. Cokolwiek wyrazimy w literaturze pięknej za pomocą tego tzw. języka poprawnego polonistycznie, zabrzmi banalnie. Ubogo. Grzecznie. I niepotrzebnie” – fragment manifestu Istotna swoistość, który ogłosiła przed paroma laty Tamara Bołdak-Janowska, stanowi najlepszy komentarz do książki Kto to jest ten Jan Olik?, opowieści o nader ambitnym poecie z dalekiej prowincji, który dzięki radom starszych kolegów po piórze szybko pnie się po szczeblach kariery literackiej. Głównym bohaterem humoreski Bołdak-Janowskiej jest właśnie język – ubogi i schematyczny język współczesnej poezji. Język uznanych „mistrzów” oraz wszystkich ich naśladowców. Karol Maliszewski: Kto to jest ten Jan Olik? przypomina bardzo Gombrowicza. Językiem – impulsywnym, niespokojnym, szyderczym –...

Czytaj więcej

Nowa książka Pilcha

Maj 10, 2018 przez

Żywego ducha Jerzego Pilcha w Wydawnictwie Literackim. Już 4 czerwca w księgarniach. Zagłada cicha jak kot? Potop bez opadów? Terrorystyczny atak z nieba? Globalne wyludnienie? Apokalipsa rozgrywa się w języku. Świat kończy się, bo milknie. Dalekie głuche pożary. Nie ma do kogo gęby otworzyć. Przed aniołem śmierci, który przeszedł przez Warszawę, uchodzi jedynie pisarz — odludek . Można powiedzieć trafił żywy duch na swego. Po kolejnych próbach nawiązania kontaktu z kimkolwiek i gdziekolwiek nie może się dłużej łudzić. Został sam. I to sam w sensie ścisłym. Co może robić ostatni człowiek na świecie? Wyruszyć przed siebie? Spać w najlepszych hotelach? Bezkarnie wynosić książki z księgarń i markowe ubrania z najlepszych butików? To co zwykle: łudzić się kasą? Pielęgnować samotność, czyli życie? Gorączkowo upajać się własną wyjątkowością? Tylko właściwie po co? A przedtem było po...

Czytaj więcej

Zesłanie Józefa P.

Maj 10, 2018 przez

Sybir. Zesłanie Józefa P. -najnowsza powieść historyczna Tomasza Łysiaka (WL).  Koniec XIX wieku, Wilno. Dwudziestoletni Piłsudski nieświadomie pomaga zamachowcy przygotowującemu spisek na życie cara. Zostaje aresztowany i przewieziony do więzienia w Petersburgu. 1 maja 1887 roku zapada straszliwy wyrok – pięcioletnie zesłanie w głąb Rosji. Rozpoczyna się niebezpieczna podróż przyszłego Marszałka przez syberyjskie „więzienie bez dachu”. Jak Syberia wpłynęła na losy Piłsudskiego? W jaki sposób wydarzenia na Dalekim Wschodzie zaważyły na jego poglądach? Najnowsza książka Tomasza Łysiaka, dziennikarza i autora powieści historycznych, to fascynująca i metafizyczna historia o mniej znanym okresie życia Józefa Piłsudskiego. Tajemniczym narratorem jest rosyjski urzędnik, który zafascynowany postacią Naczelnika szczegółowo odtwarza jego rosyjską tułaczkę i plastycznie portretuje napotkane przez niego postacie, zarówno historyczne, jak i fikcyjne: polskich powstańców, wojskowych, poetów, szamanów, a także pierwszą wielką miłość Marszałka. Sybir. Zesłanie Józefa...

Czytaj więcej