Kto laureatem „Angelusa” w 2017 roku?

Gru 26, 2016 przez

W przyszłym roku po raz 12 zostanie przyznana Literacka Nagroda Europy Środkowej „Angelus”. W 2016 po polsku wydano sporo świetnych książek autorstwa żyjących pisarzy pochodzących z Europy Środkowej. Prezentujemy kilkanaście, na które warto zwrócić uwagę. To one właśnie będą konkurować z dziełami polskich autorów.             Mircea Cărtărescu „Nostalgia”, przekł. JoannA Kornaś-Warwas i Ireneusza Kani,  Książkowe Klimaty 2016 RUMUNIA „Nostalgia” to wczesne dzieło Cărtărescu.  Składający się z pięciu obszernych opowiadań zbiór ukazał się w Rumunii najpierw pod innym tytułem: Sen. Tęsknota była w komunistycznym kraju zakazana. Nostalgia jest dowodem na to, że pisarz widzi więcej. Z komunistycznego Bukaresztu Cărtărescu stworzył, niczym Alfred Kubin, miasto snu, w którym wszystko jest możliwe: bezdomny mężczyzna wielokrotnie wygrywa w rosyjską ruletkę nawet wówczas, gdy w magazynku brakuje tylko jednego naboju, architekt projektujący fabryki oleju okazuje...

Czytaj więcej

Kisiel o „terroryźmie ideowym”

Gru 26, 2016 przez

Żyjemy w czasach gwałtownych sporów. Uczestnicy życia intelektualnego podzielili się na wrogie armie. Każda próba niezależności w myśleniu uważana jest za zdradę jednego lub drugiego obozu. W życiu społeczno – kulturalnym panuje „terroryzm ideowy”. Co zabawne – dokładnie taki sam jak przed wojną. Wystarczy tylko podmienić tytuły niektórych gazet a artykuł Kisiela, zamieszczony w „Buncie młodych” w roku 1936, na powrót stanie się aktualny. Stefan Kisielewski TERRORYZM IDEOWY  „Im prymitywniejszy poziom umysłowy społeczeństwa, tem dogmatyczniej obstaje ono przy zbawienności schematycznych rozstrzygnięć”. (Kołaczkowski) Terror ideowy to zjawisko, które ciąży fatalnie nad całym życiem kulturalno-społecznym. Zapytacie, co rozumiem pod nazwą terroru ideowego; otóż, zanim przejdę do dokładniejszego zdefinjowania i zanalizowania tego zjawiska, chciałbym je umiejscowić, wskazać jego źródła. Trzy są mojem zdaniem główne ośrodki terroryzmu ideowego w Polsce. Są to: komunizm, O-N-R-yzm i wreszcie – jak...

Czytaj więcej

O konfliktach polsko-czeskich

Gru 26, 2016 przez

Nakładem krakowskiego Wydawnictwa Literackiego ukazała się książka Michała Przeperskiego „Nieznośny ciężar braterstwa”, traktująca o konfliktach polsko-czeskich w XX wieku. Książka Michała Przeperskiego to pierwsze popularne opracowanie fascynującego tematu, jakim jest dwudziestowieczny konflikt polsko-czeski.. Autor„Nieznośnego ciężaru braterstwa” swoją opowieść rozpoczyna się od zarysowania historii relacji polsko-czeskich od czasów średniowiecza aż do początku XX wieku. Wychodząc od legendy o Lechu, Czechu i Rusie, opowiada o kolejnych stuleciach, w których braterstwo ustępowało miejsca konfliktom i krwawej rywalizacji. Jak pisze „na palcach jednej ręki można policzyć momenty dziejowe, w których Polacy i Czesi jednoczyli się dla osiągnięcia wspólnych celów”. Zaszłości historyczne oraz wzajemna nieufność przyczyniły się do tego, że obydwa narody wkraczały w XX wiek z odrębnymi wizjami swojej przyszłości. Nie było w nich zbyt wiele miejsca dla drugiej strony. – Moim zdaniem, brakuje historii i różnych trudnych pytań,...

Czytaj więcej

Nagroda Jiřego Theinera

Gru 24, 2016 przez

Do 15 lutego 2017 roku moźna zgłaszać kandydatów do Nagrody im Jiřego Theinera, przyznawanej osobom lub instytucjom przyczyniającym się do promocji literatury czeskiej za granicą. Patronem nagrody jest  Jiri Theiner – długoletni redaktor, wydawanego w okresie komunizmu na emigracji czasopisma Index on Censorship . Przyznawana jest żyjącej osobie lub instytucji działającej za granicą, której osiągnięcie lub długoterminowe wysiłki przyczyniają się do upowszechniania i promowania czeskiej literatury poza granicami Republiki Czeskiej .  Laureaci otrzymują premię  w wysokości 30.000 CZK . Nnagroda przyznana została po raz pierwszy w 2011 roku . Otrzymał ją polski bohemista, tłumacz i dziennikarz Andrzej Jagodzinski . W kolejnych latach laureatami byli min.: pisarka Ruth Bondy z Izraela, kanadyjski tłumacz i pisarz, ongiś wokalista słynnej czeskiej grupy Plastic People of the Universe – Paul Wilson oraz tłumacz i pisarz Peter Demetz ....

Czytaj więcej

Dramaty Havla

Gru 24, 2016 przez

Nakładem Krytyki Politycznej ukazały się Utwory sceniczne Václava Havla. Książka zawiera szesnaście utworów, które przetłumaczyli Andrzej S. Jagodziński, Janusz Anderman, Irena Bołtuć oraz Józef Waczków. Havel utwory sceniczne pisał już w młodości. Za jego pierwszą ważną sztukę uważane jest opublikowane w 1963 roku Garden Party, które – podobnie jak kolejne utwory: Powiadomienie (1965) i Puzuk, czyli uporczywa niemożność koncentracji (1968) wystawione zostały w praskim teatrze Divadlo na Zábradlí, a następnie rozsławiły go za granicą. Chyba jeszcze większą popularność przyniosły mu jednoaktówki z lat siedemdziesiątych: Audiencja, Wernisaż oraz Protest. Havel był płodnym autorem dramatów szczególnie w latach 60., 70. i 80. Do pisania sztuk teatralnych wrócił też w ostatnich latach życia: jego sztuka Odejścia z 2007 roku doczekała się adaptacji filmowej . Przez dramaty Havla przewija się nieustannie kilka istotnych motywów: ludzki egoizm, zakłamanie i tchórzostwo, a także władza totalitarna i używany przez nią język służący za  narzędzie zniewolenia jednostki. Utwory Havla interpretuje się często...

Czytaj więcej

„2 maja 2018, czwarta rano, Bydgoszcz”

Gru 24, 2016 przez

Nakładem wydawnictwa Igloo ukazała się antologia najlepszych polskich opowiadań wybranych w ramach wrocławskiego 12. Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania. Premiera książki odbyła się 18 grudnia w Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu. „2 maja 2018, czwarta rano, Bydgoszcz” było motywem przewodnim tegorocznego Konkursu na Najlepsze Polskie Opowiadanie roku 2016. Tym samym autorzy opowiadań zamieszczonych w książce dzielą się z nami swoimi wyobrażeniami na temat najbliższej przyszłości. Nagrodę główną otrzymała Joanna Pawłusiów za Kilka słów o moim bracie. W antologii znalazły się wszystkie teksty nominowane do nagrody głównej: Joanna Pawłusiów,Kilka słów o moim bracie Maksymilian Nowicki,Plan działania Jarosław Dudycz,Przez kuchenne drzwi Paweł Radziszewski,Najważniejsza rzecz na świecie Olga Gitkiewicz,Lorem ipsum Dorota Lizurej,Cięcie Szymon Wegner,Ostatni podryw Janka Dagmara Klein,Na drugi brzeg Joanna Pachla,Matka boska od pekapu Michał R. Wiśniewski,Nienasycony głód Izabela Horbik,Fala Kamil Szuszkiewicz,O perspektywach Weronika Doboszyńska,Legendarny bohater Przemysław Ćwik,Transformacja Paula...

Czytaj więcej