Biografia Hercena

W Iskrach ukazuje się biografia Aleksandra Hercena (autorstwa Wiktorii Śliwowskiej) jednego z najwybitniejszych działaczy i myślicieli rosyjskich , demokraty, dwukrotnego – z wyroku cara Mikołaja I – zesłańca, który zyskał sławę w kraju i za granicą pod pseudonimem Iskander.

Na emigracji (wyjechał z rodziną „do wód” w 1847 roku, w 1849 roku został uznany za banitę) po klęsce Wiosny Ludów rozczarował się Europą i bliskimi mu okcydentalistami rosyjskimi.
Twórca teorii „rosyjskiego socjalizmu”, wpływowej wśród narodników i zajadle krytykowanej przez Marksa. Mimo osobistych tragedii i załamań nie zaprzestał głoszenia „wolnego słowa”, a w 1853 roku założył Wolną Drukarnię Rosyjską w Londynie. Wydawane przez niego almanachy, szczególnie redagowany wspólnie z Mikołajem Ogariowem periodyk „Kołokoł”, dopiero w dobie odwilży po klęsce w wojnie krymskiej zyskały ogromną popularność w Rosji. Utracił czytelników na skutek stanowczego poparcia idei niepodległości podbitych narodów, przede wszystkim manifestującej od 1861 roku Polski, a zwłaszcza powstania styczniowego.
Hercen, oszkalowany w ojczyźnie jako zdrajca, krytykowany przez kolejne pokolenia rewolucjonistów, zmarł na kontynencie w przededniu Komuny Paryskiej.

Wiktoria Śliwowska – ur. 26 czerwca 1931 r. w Warszawie. 
Prof. dr hab., historyk, pracuje w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, specjalizuje się w dziejach Polski i Rosji XIX wieku. Jest autorką wielu prac z tej dziedziny, m.in. Syberia w życiu i pamięci Gieysztorów, Zesłańcy polscy w Imperium Rosyjskim w pierwszej połowie XIX wieku, W kręgu poprzedników Hercena, Ewy z Wendorffów Felińskiej myśli i czyny, Mikołaj I i jego czasy.