ANGELUS 2014 – Historia w trzydziestu odsłonach

Sie 31, 2014 przez

Maciej Robert o powieści Zdarzyło się pierwszego września (albo kiedy indziej) słowackiego pisarza Pavla Rankova, laureata Literackiej Nagrody Europy Środkowej „Angelus” 2014 oraz Nagrody Czytelników im. Natalii Gorbaniewskiej. Tuż przed drugą wojną światową w leżącym niedaleko granicy węgierskiej prowincjonalnym czechosłowackim miasteczku Levice we względnej komitywie żyli Czesi, Słowacy, Węgrzy, Niemcy, Żydzi, Cyganie, trafiali się nawet Bułgarzy i Polacy. Zawierucha wojenna oraz późniejsze lata przechodzenia od stalinizmu do normalizacji rozsypały w pył ten barwny etniczny tygiel. W ciągu zaledwie trzydziestu lat w tej części Europy zmieniło się niemal wszystko. I właśnie w ramach trzydziestu lat, od roku 1938 do roku 1968 (są to w historii Czechosłowacji daty jednoznacznie symboliczne, kojarzące się z kapitulacją wobec wojsk hitlerowskich i będących na usługach Moskwy wojsk Układu Warszawskiego), słowacki pisarz Pavel Rankov zamknął czas akcji powieści „Zdarzyło się pierwszego września (albo...

Czytaj więcej

Punk is (not) dead

Sie 30, 2014 przez

Maciej Robert o nominowanej do półfinału tegorocznej edycji „Angelusa” powieści Jaroslava Rudiša, „Koniec punku w Helsinkach” Powieść zatytułowaną „Koniec punku w Helsinkach” mógł napisać tylko ktoś taki jak Jaroslav Rudiš – swego czasu menedżer zespołu punkowego, a dziś także wokalista pojawiający się okazjonalnie na scenie razem z zespołami U-Bahn i The Bombers. Już w swojej debiutanckiej książce „Niebo pod Berlinem” Rudiš dał się poznać jako autor, który potrafi pasję i luz mocnej, niezależnej muzyki przekuć w zajmującą prozatorską opowieść. Ale dopiero „Koniec punku w Helsinkach” jest – zgodnie z tytułem – powieścią w pełni punkową. Gdyby odnieść ją do znanego hasła definiującego prostotę tej muzyki – „trzy akordy, darcie mordy” – wszystko by się zgadzało. Powieść Rudiša jest prosta (jak trzy akordy) i szczera (jak darcie mordy właśnie). Na szczęście jest też czymś więcej niż...

Czytaj więcej

Międzynarodowy Festiwal w Berlinie

Sie 28, 2014 przez

Pisarze z całego świata będą gościć podczas dziesięciodniowego 14  Międzynarodowego Festiwalu Literackiego, który rozpocznie się 10 września w Berlinie. Pojawią się na nim także autorzy z Europy Środkowej. W programie festiwalu między innymi rozbudowany blok spotkań poświęconych zagadnieniom cywilizacyjnym i dialogowi międzykulturowemu. Bogaty jest także program poświęcony literaturze dla dzieci i młodzieży. Ciekawie zapowiada cykl poświęcony związkom gier komputerowych i literatury.  W jego ramach wystąpi między innymi tegoroczny półfinalista „Angelusa” Jaroslav Rudiš, który pracuje obecnie nad grą komputerową opartą historii zamach czeskich komandosów na kata Pragi Reinharda Heydricha. Ponadto czeski pisarz promował będzie także niemieckie wydanie swojej, zakwalifikowanej  do półfinału naszej nagrody, powieści „Koniec punku w Helsinkach”. Charakterystyczną cechą tego festiwalu są dyskursy polityczne. W tym roku zdominują je oczywiście sprawy ukraińskie i zagadnienia związane z dziennikarstwem śledczym. Zorganizowano także specjalną akcję popierającą Edwarda Snowdena....

Czytaj więcej

„Pisma” Bolesława Micińskiego

Sie 28, 2014 przez

W wydawnictwie Więź ciągle można kupić znakomite „Pisma” Bolesława Micińskiego. „„Pisma” Bolesława Micińskiego (1911-1943) zajmują ważne miejsce we wciąż żywym i dyskutowanym nurcie XX-wiecznych obrachunków humanizmu europejskiego z własnymi błędami, zagrożeniami totalitarnymi oraz z poczuciem bezsensu istnienia. Jednocześnie teksty te są świadectwem osobistego udziału eseisty w dojrzewaniu ideowym jego pokolenia. Miciński w sposób zdecydowany przeciwstawia się nihilizmowi, nie akceptuje elementów destrukcyjnych w kulturze. Postawa klasycystyczna i obiektywna, zrównoważona wizja świata dążąca do opanowania chaosu jest wyraźnie widoczna w tym dziele”. T. 1: Podróże do piekieł. Eseje T. 2: Treść i forma. Artykuły i...

Czytaj więcej

Rosjanie u Mariusza Wilka

Sie 27, 2014 przez

Andrzej Fiderkiewicz o zabawnym spotkaniu dwojga rosyjskich dziennikarzy z mieszkającym w Rosji kapryśnym polskim pisarzem Mariuszem Wilkiem. Cudzoziemcy osiadający w Rosji podlegają z czasem обрусению. To jedno z wielu rosyjskich słów trudnych do przełożenia, najbliższe byłoby może „zruszczenie” ale bez domyślnego, negatywnego kontekstu polskiego słowa. Rosyjski żywioł wciąga stopniowo, przemieniając „długoterminowego” gościa w Rosjanina. Taką przemianą mamy udokumentowaną w dziennikach Mariusza Wilka. Przemiana jest ciekawa nie tylko dla nas, wielu Rosjan także intryguje ten dziwny Polak, który uciekając od zachodniej „syfilizacji” osiadł na niegościnnej ziemi rosyjskiej Północy. Niedawno w domu nad jeziorem Onega, Mariusza Wilka odwiedziło małżeństwo rosyjskich dziennikarzy, Roman i Daria Nurejewowie. Aktywni głównie w mediach elektronicznych, piszą najwięcej o Karelii, gdzie mieszkają i którą wybrali sobie na małą ojczyznę. Nie ma w ich publicystyce tonów wielkomocarstwowych, przeciwnie, interesuje ich to, co lokalne, zapomniane i...

Czytaj więcej